NIECODZIENNA LEKCJA MATEMATYKI DLA UCZNIÓW I LO

W dniu 1 grudnia 2025 naszą szkołę odwiedził Pan dr Andrzej Lenarcik z Politechniki Świętokrzyskiej – koordynator Ogólnopolskiego Świętokrzyskiego Matematycznego Maratonu Maturalnego. Jest to konkurs, którego celem jest pomoc młodzieży w przygotowaniach do egzaminu maturalnego z matematyki. Uczniowie wszystkich klas mogą rozwiązywać zadania na portalu https://matmaraton.tu.kielce.pl wspierając swoją szkołę w rywalizacji w kategorii OMEGA, gdzie o zwycięstwie decyduje liczba zdobytych punktów przypadająca na jednego ucznia szkoły. Nasza szkoła zdobyła I miejsce w kategorii OMEGA wśród szkół spoza województwa świętokrzyskiego w roku 2023/2024 oraz II miejsce w roku 2024/2025. Pan Doktor pogratulował Pani Dyrektor Karinie Surmie oraz koordynatorowi szkolnemu - Pani Barbarze Papuszce, wręczając podziękowania w imieniu Rektora Politechniki Świętokrzyskiej. Następnie wygłosił dwugodzinny wykład w czterech turach, którego wysłuchała znaczna część młodzieży z Naszej Szkoły. Prawie cały czas podczas spotkań towarzyszyła młodzieży i wspierała Pana Doktora Pani Iwona Wasiak. Pierwsza część wykładu dotyczyła tak zwanej metody „Obserwuj i koryguj” stosowanej w roztropnym zarządzaniu propagowanym przed Edwardsa Deminga (1900-1993) oraz na gruncie polskim przez dominikanina o. Jacka Woronieckiego (1878-1949). Metoda ta stała się inspiracją do zorganizowania Maratonu Matematycznego. Nauczyciele akademiccy, obserwując trudności rachunkowe u części studentów rozpoczynających studia, zwrócili się do nauczycieli ze szkół ponadpodstawowych, żeby zrozumieć przyczyny zjawiska i zaproponować kierunki poprawy. Najaktywniejszym nauczycielem była (i jest nadal) Pani Danuta Pyrek z Centrum Korpusu Kadetów im. płk. Łukasza Cieplińskiego. Utworzono portal zadaniowy, który na obecnym etapie ma doskonalić umiejętności rachowania na liczbach i literach. Młodzież powinna korzystać z tych zadań począwszy od klasy I. W ramach Maratonu szczególnie intensywną ofertę otrzymują maturzyści, którzy mogą startować w II Etapie (w szkole) oraz w III Etapie – finale. Zadania archiwalne z tych etapów z trzech ostatnich lat widoczne są na stronie powitalnej Maratonu. Aby dać możliwość wykazania się jak największej liczbie młodzieży, wprowadzono cztery kategorie dla maturzystów: DELTA (podstawa), GAMMA (pomiędzy podstawą i rozszerzeniem), BETA (rozszerzenie), ALFA (rozszerzenie o zwiększonym stopniu trudności). Pan Doktor objaśnił, że faktycznym twórcą metody „Obserwuj i koryguj” był Sokrates (zm. 399 przed Chr.), który działał jako nauczyciel w starożytnych Atenach . Sokrates rozumiał, że fundamentem demokracji jest wiedza obywateli. Całe życie poświęcił na bezinteresowne nauczanie. Jego uczniowie - Platon i Arystoteles – opisali tę metodę badawczą, nazywaną dzisiaj metodą falsyfikacji. Można powiedzieć, że stała się ona fundamentem wszystkich późniejszych badań empirycznych. Pan Doktor zilustrował tę metodę na przykładzie równań sprzecznych oraz wyjaśnił rolę metody w odkryciu niewymierności (także w starożytnej Grecji). W rozumowaniu było potrzebne twierdzenie Pitagorasa, które młodzież udowodniła na pomocą specjalnych klocków. Druga część wykładu dotyczyła osiągnięć wybitnego geometry greckiego – Euklidesa – działającego około sto lat po Sokratesie. W swoim wybitnym dziele „elementy”, składającym się z trzynastu ksiąg, Euklides zawarł zdobycze matematyczne starożytnej Grecji. Euklides zastosował całą siłę argumentacji, wypracowaną w ogniu demokratycznych sporów, aby przekonać czytelnika o prawdziwości faktów geometrycznych. Euklides zaczął od prostych stwierdzeń – tak zwanych postulatów - których nikt nie poddawał w wątpliwość. Następnie, rozumując logicznie (czyli stosując dedukcję), dochodził do nieoczywistych wniosków. Podczas spotkania, młodzież z Naszej Szkoły angażowała się i podążając za pomysłami Euklidesa dowodziła, że suma kątów w trójkącie jest kątem półpełnym, a w czworokącie – pełnym. Pan Doktor podkreślił urok dzieła Euklidesa oraz to, że jego marzeniem jest streścić zakres I księgi w formie zadań na portalu Maratonu. Trzymamy kciuki, żeby Panu Doktorowi się udało.

Barbara Papuszka